AKTUALNOŚCI
26 07 2017
Pielęgnowanie pamięci Polaków w Bośni
  • drukuj

 

Oprócz wykonywania zadań mandatowych żołnierze XIII zmiany Polskiego Kontyngentu Wojskowego w ramach misji wojskowej Unii Europejskiej EUFOR ALTHEA opiekują się również miejscami związanymi z emigracją polską z przełomu XIX i XX wieku.

 

Społeczność polska zamieszkiwała tereny w północnej części Bośni i Hercegowiny na północny-wschód od Banja Luki nad rzeką Sawą. Początki mniejszości polskiej na tych terenach sięgają roku 1895, kiedy przybyli tu pierwsi emigranci z Galicji oraz Bukowiny. Większe skupiska ludności narodowości polskiej znajdowały się w dwunastu miejscowościach m.in. Ćelinovac, Donji i Gornji Bakinci, Dubrava,Miljevacka Kozara, Kokorski Lug, Smrtići-Palačkovici. Po zakończeniu drugiej wojny światowej w roku 1946 Bośnię opuściło łącznie ponad czternaście tysięcy polskich osadników, około półtora tysiąca pozostało w okolicach Banja Luki, Bosanskiej Gradiški oraz Prnjavora. Podczas spisu powszechnego ludności w Jugosławii w 1991 r. polską narodowość zadeklarowało 526 osób. Większość reemigrantów osiedliło się na Dolnym Śląsku w okolicach Bolesławca i Nowogrodźca.

 

W gminie Gradiška pozostała ostatnia wieś o polskich korzeniach – Ćelinovac, w której od 2010 r. organizowany jest przez Stowarzyszenie Polaków i Przyjaciół „MAK” Gradiška festiwal kuchni polskiej pn. „Pierogiada”.

 

Do dzisiejszego dnia pozostały ślady polskich budowli sakralnych, cmentarzy i mogił. Część z nich tj. w miejscowościach: Devetina, Rakovac, Kunova, Gumjera i Novi Martinac, została odrestaurowana m.in. dzięki staraniom Stowarzyszenia Polaków „Bolesławiec” z Prnjavora, Stowarzyszeniu Polaków „Mieszko I” z Mostaru, Stowarzyszeniu Osób Polskiego Pochodzenia „POLSA” z Sarajewa oraz Stowarzyszenia Polaków i Reemigrantów z Bolesławca.

 

Żołnierze PKW EUFOR ALTHEA odwiedzili miejsca pamięci związane z polską mniejszością w Bośni i Hercegowinie, a przy okazji przeprowadzono prace porządkowe.

 

Treść i zdjęcia: mjr Dariusz Goszczyński

‹‹ cofnij